Stap 6: Het sollicitatiegesprek zelf

Je hebt je goed voorbereid, dus je hoeft vandaag vooral jezelf te zijn. Een sollicitatiegesprek is geen examen maar een kennismaking in twee richtingen: de werkgever wil weten of jij past, en jij wilt weten of dit de plek is waar je je thuis gaat voelen. Een gesprek waarin het klikt, voelt aan beide kanten zo.

De eerste minuten tellen

Een eerste indruk vormt zich razendsnel en wordt voor een groot deel bepaald door hoe je binnenkomt: je houding, je glimlach en of je iemand aankijkt. Kom ontspannen binnen, stel jezelf duidelijk voor en geef een hand of begroet vriendelijk. Een praatje over het weer of de reis is een prima opwarmer.

Tips tijdens het gesprek

• Wees op tijd. Tien minuten te vroeg is beter dan vijf minuten te laat. Loopt het toch uit? Bel dan zo snel mogelijk.

• Luister goed naar wat er over het bedrijf en de functie wordt verteld; je kunt er later in het gesprek op terugkomen.

• Geef antwoorden die meer zijn dan ja of nee, maar houd ze kort en to the point. Een voorbeeld zegt meer dan een opsomming van eigenschappen.

• Begrijp je een vraag niet? Vraag dan om uitleg. Dat is veel beter dan een antwoord op een vraag die niet werd gesteld.

• Stilte is niet erg: denk gerust even na voordat je antwoordt.

• Ben je het ergens niet mee eens? Zeg dat dan rustig en met respect.

• Begin in een eerste gesprek niet zelf over salaris. Dat onderwerp komt meestal later aan bod. Vraagt de werkgever ernaar, geef dan je voorbereide bandbreedte.

• Krijg je een vraag die je te persoonlijk vindt, bijvoorbeeld over een kinderwens of je geloof? Je mag gerust aangeven dat je daar liever niet op ingaat.

Sluit sterk af

Stel aan het eind je voorbereide vragen en vraag hoe de procedure verder verloopt en wanneer je iets hoort. Bedank voor het gesprek en laat merken dat je enthousiast bent, als dat zo is. Een korte bedankmail dezelfde dag is een kleine moeite en blijft vaak positief hangen.

Een casus of praktijkopdracht

Steeds meer werkgevers geven je tijdens het gesprek een casus: een realistische situatie waarin je hardop moet nadenken. Bijvoorbeeld: ‘Het is druk, en een belangrijke klant vraagt om een spoedorder. Andere klanten moeten daardoor wachten. Wat doe je?’ Er is zelden één goed antwoord. De werkgever wil vooral zien hoe je denkt. Neem even de tijd, stel eventueel een verduidelijkende vraag, benoem de afwegingen en kom tot een keuze die je kunt onderbouwen. Soms is het een praktische opdracht, zoals het schrijven van een korte mail of het uitvoeren van een handeling op de werkvloer.

Testen en assessments

Voor sommige functies, vaak met meer verantwoordelijkheid, volgt een test of assessment. Daarbij wordt gekeken naar je capaciteiten, je persoonlijkheid of je gedrag in een nagebootste werksituatie.

• Capaciteitentests meten bijvoorbeeld je verbale, numerieke of logische denkvermogen. Oefenen helpt echt: online vind je veel gratis oefentests.

• Persoonlijkheidsvragenlijsten brengen in kaart hoe je werkt en met anderen omgaat. Hier is eerlijk antwoorden het beste advies.

• Bij een assessment of rollenspel voer je een opdracht uit die lijkt op het echte werk, soms met een acteur als klant of collega. Een assessor observeert je en rapporteert over je gedrag.

Zo’n dag kan intensief zijn. Slaap goed, eet iets voor je begint en neem pauzes serieus. Je hebt meestal het recht om het rapport in te zien voordat het naar de werkgever gaat; vraag daar gerust naar.

En als het niet lukt?

Een afwijzing voelt rot, maar zegt niet alles over jou. Vaak kiest een werkgever uit meerdere geschikte kandidaten. Vraag vriendelijk om feedback: wat had je beter kunnen doen? Neem die lessen mee en ga weer verder. Via APS sta je er niet alleen voor. Je consulent bereidt je voor op gesprekken bij opdrachtgevers en hoort na afloop ook hoe het is gegaan, zodat je er bij een volgende kans nog sterker in staat.